• Menu
  • Menu

TATRY – DOLINA PIĘCIU STAWÓW POLSKICH

Jeśli chodzi o moje ulubione miejsca w Tatrach to na pewno jednym z nich jest Dolina Pięciu Stawów Polskich. Znajduje się w prześlicznej okolicy, co wymusza jedne z najładniejszych widoków w całych polskich Tatach. Dodatkowo jest ogromnym wręcz węzłem szlaków turystycznych, więc podejście do Schroniska nie oznacza końca wędrówki, ale dopiero jej początek.

Szlak do Doliny Pięciu Stawów Polskich bierze swój początek przy Wodogrzmotach Mickiewicza, które znajdują się na szlaku do Morskiego Oka z Palenicy Białczańskiej.  Prowadzi do niej droga przez Dolinę Roztoki stanowiąca odgałęzienie Doliny Białki (która w konsekwencji doprowadza turystów do Morskiego Oka). Szlak prowadzi początkowo przez las. Jest średniej trudności – zdarzają się tu strome podejścia, ale brak jakichkolwiek zabezpieczeń. Aby podejść do Schroniska PTTK nie trzeba żadnej wcześniejszej zaprawy trekkingowej.

Po czasie szlak wychodzi z lasu. Rozpoczyna się wędrówka w pięknych okolicznościach natury. Oczom turystów ukazują się wysokie szczyty, a wśród nich kilka najbardziej niebezpiecznych w Polsce gór, przez które prowadzi Orla Perć (najtrudniejszy z polskich szlaków pieszych). Można tu przystanąć i zaobserwować turystów przemieszczających się ścieżkami – są maleńką kolorową kropeczką na tle gór. Po około 1,5 godz. drogi dociera się do rozwidlenia szlaków. Jeden z nich prowadzi, dość pionowo, do schroniska w Dolinie Pięciu Stawów Polskich, drugi – nieco dłuższy i łagodniejszy prowadzi do doliny okrężną drogą, u stóp największego z polskich wodospadów – Siklawy. Tym, którzy odwiedzają to miejsce pierwszy raz polecam przejście drugim szlakiem. Jest zdecydowanie bardziej widokowy i prowadzi do Doliny, wymusza niejako przejście wzdłuż tytułowych stawów.

Czas przejścia do Schroniska z rozwidlenia szlaków: 40 min.

Czas przejścia do Schroniska z rozwidlenia szlaków drogą obok Siklawy: 1 godz.

Dolina Pięciu Stawów Polskich ma długość 4 km i leży na wysokości 1625 – 1900 m n.p.m. Z każdej strony otoczona jest malowniczymi szczytami, które w całości ukazują charakter Tatr Wysokich. Wymienić tu należy: Świnicę (2301 m n.p.m.), Mały Kozi Wierch (2228 m n.p.m.), Zamarłą Turnię (2179 m n.p.m.) i Kozi Wierch (2229 m n.p.m.) – czyli jeden z trudniejszych fragmentów Orlej Perci, Walentkowy Wierch (2156 m n.p.m.) Niżni Liptowski Kostur (2055 m n.p.m.), Wyżni Liptowski Kostur (2083 m n.p.m.), Szpiglasowy Wierch (2176 m n.p.m.), masyw Miedzianego (2233 m n.p.m.), Opalony Wierch (2115 m n.p.m.) i Świstową Czubę (1763 m n.p.m.). Wszystkie te szczyty w pogodne dni przeglądają się w tafli jezior. Wyobrażacie sobie już ten przepiękny widok? Krajobraz Doliny Pięciu Stawów Polskich dopełniają liczne skały rozrzucone wokół jezior, głazowiska, piarżyska i zieleniące się połacie kosodrzewiny. Czasem można usłyszeć tu gwizd świstaka lub zobaczyć przemykającą między skałami kozicę. W dolinie, na wysokości 1671 m n.p.m., przy północnym brzegu Przedniego Stawu Polskiego stoi najwyżej położone w Polsce Schronisko Górskie im. Leopolda Świerza. Obecne schronisko (piąte z kolei w Dolinie) zostało wybudowane w 1954 roku. Miejsce budowy schroniska zostało wyznaczone w celu zapewnienia bezpieczeństwa lawinowego. Jest to kamienny budynek z drewnianym dachem, który bardzo ładnie wkomponowuje się w tutejszy krajobraz.

Przedni Staw Polski

Leży najbliżej wschodniego krańca Doliny Pięciu Stawów Polskich. Jego powierzchnia wynosi 7,7 ha, głębokość – 34,6 m, długość – około 396 m, a szerokość – około 302 m. Tafla jeziora położona jest na wysokości 1668 m n.p.m., u stóp Świstowej Czuby (1763 m n.p.m.). Nad jego brzegiem znajduje się, położone najwyżej w Polsce, Schronisko PTTK. Jezioro jest zasilane przez strumienie wody spływające z Miedzianego, a wypływający z niego potok wpada do  Wielkiego Stawu Polskiego. Jest ono sztucznie zarybione pstrągiem źródlanym.

Mały Staw Polski

Położony w Dolinie Pięciu Stawów Polskich, pomiędzy Przednim Stawem Polskim i Wielkim Stawem Polskim. Jest to niewielkie jezioro o powierzchni 0,18 ha, głębokości około 2 m, długości 68 m i szerokości 34 m. Tafla jeziora położona jest na wysokości 1668 m n.p.m., pomiędzy zboczami Wyżniej Kopy i Niedźwiedzia (1812 m n.p.m.). W 1876 roku nad jego brzegiem stanęło pierwsze w Dolinie Pięciu Stawów, prowizoryczne, kamienne schronisko górskie, a po 20 latach przebudowano je na nowocześniejsze – drewniane. Wzdłuż północnego brzegu stawu przebiega niebieski szlak turystyczny od Schroniska PTTK na Zawrat.

Wielki Staw Polski

To drugie co do wielkości jezioro w polskich Tatrach. Jego powierzchnia wynosi 34,14 ha (oznacza to, że jest mniejszy jedynie o  0,8 ha od Morskiego Oka). Głębokość Wielkiego Stawu wynosi prawie 80 m,  długość – 998 m, szerokość 452 m, a pojemność (dzięki stosunkowo płaskiemu dnu położonemu na dużej głębokości) – 13 mln m³. Parametry te zapewniają mu miano najgłębszego, najdłuższego i najbardziej pojemnego jeziora w Tatrach. Tafla jeziora położona jest na wysokości 1665 m n.p.m., u stóp Szpiglasowego Wierchu (2172 m n.p.m.) Misa, w której znajduje się jezioro, została wyżłobiona przez lodowce w plejstocenie. Staw jest zasilany przez trzy dopływy – potoki spływające ze Szpiglasowych Stawków, Czarnego Stawu oraz Pustej Dolinki i Dolinki pod Kołem. Wypływa z niego natomiast potok Roztoka, na którego początkowym odcinku znajduje się wodospad Siklawa. Przy północno-zachodnim brzegu Wielkiego Stawu stoi zabytkowa koliba kamienna z drewnianym, spadzistym dachem. Jest to najstarszy zachowany tego typu budynek w Tatrach, datowany na XVII wiek. W 1952 roku w jeziorze zatonął niedźwiedź brunatny, pod którym załamał się lód. Jego ciało zostało wydobyte ze stawu, wypchane i obecnie znajduje się w Muzeum Tatrzańskim.

Czarny Staw Polski

Czarny Staw Polski położony jest w środkowej części Doliny Pięciu Stawów, na południowy zachód od Wielkiego Stawu Polskiego. Powierzchnia jeziora wynosi 12,7 ha, głębokość ponad 50 m, długość – 618 m, a szerokość – 296 m. Tafla jeziora położona jest na wysokości 1722  m n.p.m. Do stawu od strony południowo-zachodniej opadają zbocza Kotelnicy (odcinka grani głównej Tatr). Wzdłuż wschodniego brzegu jeziora przebiega żółty szlak na Szpiglasową Przełęcz, a po północnej stronie – niebieski szlak ze schroniska nad Przednim Stawem Polskim na Zawrat. Wody jeziora zasilają Wielki Staw Polski.

Wole Oko

Wole Oko to niewielki staw położony w zachodniej części Doliny Pięciu Stawów, pomiędzy Czarnym Stawem Polskim i Zadnim Stawem Polskim, na terenie Dolinki pod Kotłem. Tafla wody położona jest na wysokości 1862 m n.p.m.. Głębokość stawu jest zmienna, zdarza się również, że okresowo wysycha. Jest to najprawdopodobniej przyczyną, nieuwzględnienia go w nazwie Doliny Pięciu Stawów. Niedaleko południowego brzegu jeziora przebiega nieoznakowana ścieżka na Gładką Przełęcz.

Zadni Staw Polski

Zadni Staw Polski jest najdalej wysuniętym na północny zachód jeziorem Doliny Pięciu Stawów i znajduje się w górnym piętrze tej doliny – w Dolince Pod Kotłem. Powierzchnia jeziora wynosi około 6,5 ha, głębokość – 31,6 m, długość – 382 m, a szerokość – 235 m. Tafla wody położona jest na wysokości 1890 m. Jest to drugie pod względem wysokości położenia jezioro w Polsce. Staw otoczony jest przez malownicze górskie szczyty. Od zachodu góruje nad nim Walentkowy Wierch (2156 m n.p.m.),  od północy – Świnica (2301 m n.p.m.) i Zawratowa Turnia (2247 m n.p.m.). Po wschodniej stronie stawu przebiega niebieski szlak turystyczny ze Schroniska nad Przednim Stawem Polskim na Zawrat. Jeziorko jest pochodzenia glacjalnego, utworzyło się w kotle polodowcowym. Jego wody zasilają Wole Oko, a następnie przepływają podziemnym potokiem do Czarnego Stawu Polskiego, i dalej do Wielkiego Stawu Polskiego.

 

Szczegółowe informacje o jeziorach leżących na terenie Doliny Pięciu Stawów Polskich pochodzą ze strony http://i-tatry.pl.

Dolina Pięciu Stawów Polskich to ważny węzeł szlaków turystycznych. Wszystkie z nich są dość trudne i wymagają dobrej kondycji, zdrowia fizycznego i sprzyjających warunków atmosferycznych. Idąc w wyższe partie gór zawsze należy sprawdzać komunikaty TPN, które są publikowane każdego dnia w schroniskach i na stronie internetowej https://tpn.pl.

Do tej pory udało mi się przejść kilkoma ze szlaków, które swój początek biorą w Dolinie Pięciu Stawów Polskich. Za ulubiony uznałabym pewnie ten, który prowadzi na Szpiglasowy Wierch (jego opis można znaleźć w artykule dotyczącym Morskiego Oka). Jest to trasa przepiękna widokowo, która dostarcza nie tylko fantastycznych przeżyć estetycznych, ale też lekką nutę adrenaliny. Szlak jest dość wymagający. Nieco prostszym, ale i mniej widokowym szlakiem jest przejście przez Świstową Czubę na Morskie Oko. Polecam go osobom mniej zaprawionym, ale chcącym bliżej poznać okolicę. Początkowo szlak wiedzie na szczyt znajdujący się tuż nad schroniskiem. Widoki są olśniewające – cała dolina jest jakby na dłoni. Szlak ma mocno słoneczną ekspozycję, dlatego w upalne dni trzeba pamiętać o nakryciu głowy i dużej ilości wody pitnej. Po zdobyciu szczytu rozpoczyna się trasa w dół. Po krótkim odcinku schodzi ona do lasu, co odbiera większą przyjemność z wędrówki – na długo trzeba pożegnać się z widokami. Przejście przez las jest miejscami dość trudne, a to ze względu na fakt, że szlak zawalił się kilka lat temu i do dziś trwają tu prace renowacyjne. Trasa zastępcza nie należy do najbardziej komfortowych, szczególnie jeśli idzie się tu po obfitych deszczach. Niebieski szlak kończy się tuż obok podejścia do Schroniska nad Morskim Okiem. Przejście całości zajmuje około 2 godz.

Wyjątkowo piękny jest także szlak na Przełęcz Zawrat, który łatwiej zdobyć od strony Doliny Pięciu Stawów Polskich, niż do strony Doliny Gąsiennicowej. Przejście nim daje możliwość zobaczenia wszystkich stawów z bliska. To także wycieczka w najtrudniejsze regiony Polskich Tatr. Zawrat jest początkiem Orlej Perci uznawanej za najniebezpieczniejszy pieszy szlak górski w Polsce.